HÀ NỘI, ngày 25 tháng 10 năm 2025: Sáu mươi lăm quốc gia đã ký Công ước Liên Hợp Quốc về Chống Tội phạm Mạng đầu tiên tại một buổi lễ trang trọng ở Hà Nội, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hợp tác toàn cầu nhằm giải quyết các hoạt động tội phạm được thực hiện thông qua mạng kỹ thuật số và hệ thống công nghệ thông tin. Công ước này, được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua vào tháng 12 năm 2024, thiết lập một khuôn khổ pháp lý toàn diện để hỗ trợ các chính phủ điều tra và truy tố tội phạm mạng, đồng thời cải thiện hợp tác xuyên biên giới.
Đây là thỏa thuận đa phương đầu tiên thuộc loại này được mở cho tất cả các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc và nhằm mục đích hài hòa hóa luật pháp quốc gia, tăng cường cơ chế chia sẻ bằng chứng và thúc đẩy sự phối hợp quốc tế nhanh chóng. Các phái đoàn từ hơn 60 quốc gia đã tham dự lễ ký kết kéo dài hai ngày do Chính phủ Việt Nam và Văn phòng Liên Hợp Quốc về Phòng, chống Ma túy và Tội phạm đồng tổ chức. Sự kiện này đánh dấu việc chính thức mở cửa cho việc ký kết hiệp ước. Theo các điều khoản của hiệp ước, công ước sẽ có hiệu lực sau 90 ngày kể từ khi quốc gia thứ 40 hoàn tất quá trình phê chuẩn.
Thỏa thuận này, chính thức được gọi là ” Công ước Liên Hợp Quốc về Chống Sử dụng Công nghệ Thông tin và Truyền thông cho Mục đích Tội phạm”, hình sự hóa một số loại tội danh, bao gồm truy cập trái phép vào hệ thống máy tính, can thiệp dữ liệu, gian lận liên quan đến máy tính, đánh cắp danh tính, bóc lột tình dục trẻ em trực tuyến và phát tán hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng thuận.
Hiệp ước cũng quy định việc thành lập một mạng lưới toàn cầu hoạt động 24/24 để hỗ trợ các quốc gia thành viên lưu giữ và chia sẻ chứng cứ điện tử theo thời gian thực. Cơ chế này nhằm mục đích cải thiện sự phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật và đảm bảo dữ liệu liên quan đến điều tra hình sự có thể được thu thập và trao đổi an toàn giữa các khu vực pháp lý.
Thỏa thuận toàn cầu tăng cường hợp tác chống tội phạm mạng xuyên biên giới
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cho biết công ước này là một bước tiến đáng kể trong nỗ lực chung nhằm chống lại tội phạm mạng, vốn ảnh hưởng đến các chính phủ, doanh nghiệp và cá nhân trên toàn thế giới. Ông lưu ý rằng khuôn khổ mới này củng cố năng lực toàn cầu trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng và hệ thống truyền thông kỹ thuật số khỏi nạn lạm dụng hình sự.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết việc đăng cai tổ chức lễ ký kết thể hiện cam kết của Việt Nam đối với hợp tác quốc tế và vai trò tích cực của Việt Nam trong việc định hình quản trị số toàn cầu. Ông nhấn mạnh rằng các mối đe dọa an ninh mạng không phân biệt biên giới và đòi hỏi sự ứng phó thống nhất từ cộng đồng quốc tế.
Công ước này được xây dựng dựa trên các khuôn khổ khu vực trước đó như Công ước Budapest của Hội đồng Châu Âu, nhưng mở rộng sự tham gia cho tất cả các quốc gia trong khuôn khổ Liên Hợp Quốc. Bằng cách này, công ước tạo ra một nền tảng hợp tác toàn cầu và thiết lập các tiêu chuẩn về bảo quản, công bố và khả năng chấp nhận bằng chứng điện tử trong tố tụng hình sự.
Hiệp ước đánh dấu giai đoạn mới trong hợp tác kỹ thuật số toàn cầu
Theo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm, tội phạm mạng đã trở thành một trong những hình thức tội phạm xuyên quốc gia phát triển nhanh nhất, với thiệt hại kinh tế ước tính lên tới hàng trăm tỷ đô la mỗi năm. Cơ quan này mô tả công ước mới này là một bước thiết yếu trong việc giúp các quốc gia phát triển luật pháp tương thích và năng lực kỹ thuật để giải quyết mối đe dọa đang ngày càng gia tăng này.
Các tổ chức vận động nhân quyền và công nghệ đã ghi nhận tầm quan trọng của công ước, đồng thời kêu gọi các chính phủ đảm bảo các nỗ lực thực thi đi kèm với các biện pháp bảo vệ đầy đủ cho quyền riêng tư và tự do ngôn luận. Lễ ký kết tại Hà Nội đã kết thúc với việc 65 quốc gia trên khắp các khu vực ký kết công ước. Dự kiến sẽ có thêm nhiều quốc gia khác ký kết trong những tháng tới tại Trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, nơi công ước sẽ được mở để ký kết cho đến tháng 12 năm 2026.
Việc ký kết Công ước của Liên hợp quốc chống tội phạm mạng đánh dấu sự khởi đầu của một khuôn khổ quốc tế phối hợp nhằm đối phó với hoạt động tội phạm thời đại số thông qua hợp tác, liên kết pháp lý và trao đổi thông tin an toàn xuyên biên giới, tăng cường năng lực toàn cầu để điều tra, ngăn chặn và truy tố các tội phạm mạng với trách nhiệm và sự tin tưởng chung. – Bởi Content Syndication Services.